Gwneud Caws

Llaeth Amrwd

Mae'n hanfodol cael llaeth o'r safon uchaf, heb weddillion gwrthfiotigau na chemegau eraill. Ni ellir gwneud caws da o laeth sâl. Mae'n rhaid i'r anifeiliaid fod yn iach. Gellir defnyddio triniaeth gwres i wella llaeth sy'n cynnwys micro-organebau a fydd yn gwneud iddo suro ond ni fydd hyn yn arwain at gaws o'r safon uchaf. Mae cynhyrchwyr caws yn gwneud pob ymdrech i sicrhau mai dim ond y defnyddiau gorau sy'n mynd i mewn i'w caws.

Bydd blas, natur ac ansawdd y caws yn amrywio yn ôl y tymor, oherwydd newidiadau naturiol yn yr anifeiliaid ac yn y tymhorau. Ceir gwahaniaethau yng nghyfansoddiad cemegol llaeth gwartheg, geifr a defaid. Er enghraifft, ceir llawer mwy o brotein, braster a chalsiwm mewn llaeth defaid nag yn llaeth gwartheg. Mae hyn yn golygu y ceir mwy o bwysau o gaws o laeth defaid nag o'r un faint o laeth gwartheg.

Gwneir rhai mathau o gawsiau Cymreig cartref o laeth amrwd. Mae'n rhaid i'r sawl sy'n eu gwneud fodloni safonau llym iawn. Lle caiff y llaeth ei gasglu o'r fferm wedi oeri, caiff ei drin â gwres fel rheol - ei basteureiddio i o leiaf 72oC am 15 eiliad neu fwy, neu unrhyw gyfuniad cyfatebol.

Cefn